این مطلب ۱۶۱ بار خوانده شده

سازمان‌های مردم نهاد ؛ تسهیلگر یا پیمانکار!

با توجه به اهمیت و جایگاه تهران به عنوان پایتخت و امکان بالای مشارکت سازمان‌های مردم نهاد در محورهایی نظیر اقتصاد مقاومتی، خانواده و کاهش آسیب‌های اجتماعی انتظار می‌رود در دوره جدید شورای شهر تهران از تمامی ظرفیت سمن ها استفاده شود و سمن‌های پیمانکار کمرنگ شوند و شاهد ایجاد نسل جدیدی ازسمن ها با روحیه مطالبه‌گری به دور از پیمانکاری در شهر تهران باشیم.
نسخه مناسب چاپ

به گزارش پایگاه جامع سازمانهای مردم نهاد به نقل از  تهران نیوز ، سازمان‌های مردم‌ نهاد یا سَمَن یا اِن‌جی‌اُ (به انگلیسی Non governmental Organization و به‌اختصار NGO ) در کلی‌ترین معنای خود، به سازمانی اشاره می‌کند که مستقیماً بخشی از ساختار  محسوب نمی‌شود اما نقش بسیار مهمی به‌عنوان واسطه بین یکایک مردم و قوای حاکم و حتی خود جامعه ایفا می‌کند.

بسیاری از سازمان‌های مردم‌نهاد، غیرانتفاعی و مستقل از دولت هستند و بودجهٔ این سازمان‌ها از راه کمک‌های مردمی و در مواردی نیز با کمکِ سازمان‌های دولتی، دولت یا ترکیبی از این روش‌ها تأمین می‌شود.

در آخرین روزهای دولت هفتم، بنا به پیشنهاد مورخه ۸/۵/۱۳۸۳ وزارت اطلاعات و به استناد اصل ۱۳۸ قانون اساسی، مصوبه «آئین‌نامه اجرایی تأسیس و فعالیت سازمانهای غیردولتی» تصویب و اجرایی شد که در آن قید شده عناوینی چون «جمعیت»، «انجمن»، «کانون»، «مرکز»، «گروه»، «مجمع»، «خانه»، «مؤسسه» می‌توانند به‌جای واژهٔ «سازمان» و تشکل‌های غیردولتی به‌کار گرفته شوند.

تشکل‌ها می‌توانند با موضوع فعالیت و اهداف مشترک با رعایت آیین‌نامه مذکور به صورت شبکه درآیند یا به عضویت سازمان‌های بین‌المللی درآیند.

گفتنی است تعریف سازمان مردم نهاد در «آئین‌نامه اجرایی تأسیس و فعالیت سازمانهای غیردولتی» (تصویب‌نامه شماره۲۷۸۶۲/ت۳۱۲۸۱هـ ۸/۵/۸۴ هیئت وزیران) به این شکل است: «سازمان غیردولتی به تشکلهایی اطلاق می‌شود که توسط گروهی از اشخاص حقیقی یا حقوقی غیرحکومتی به صورت داوطلبانه با رعایت مقررات مربوطه تأسیس شده و دارای اهداف غیرانتفاعی و غیرسیاسی می‌باشد. موضوع فعالیت سازمان مشتمل بریکی از موارد علمی، فرهنگی، اجتماعی، ورزشی، هنری، نیکوکاری و امورخیریه، بشردوستانه، امور زنان، آسیب دیدگان اجتماعی، حمایتی، بهداشت و درمان، توانبخشی، محیط زیست، عمران و آبادانی و نظایر آن، یا مجموعه‌ای ازآنها می‌باشد.»

 سابقه تشکل‌های مردم‌نهاد در ایران

مساجد، تکایا، هیئت‌های مذهبی و قهوه‌خانه‌ها را نهادهای غیردولتی سنتی قدیمی می‌دانند و پس از آن صندوق‌های قرض الحسنه، خیریه‌ها، انجمن‌های اسلامی وحتی دوره‌های فارغ‌التحصیلی در دوران بعدتر و سپس اتحادیه‌ها، اصناف و نظام‌های صنفی و مهندسی و غیره، شکل‌های جدیدتر نهادهای مدنی هستند که البته رفته ‌رفته بایستی از دست مدیران نیمه‌دولتی خارج شوند.

سازمان‌های مردم‌نهاد، اساساً با تأکید بر ۳ اصل داوطلبانه، غیرانتفاعی و غیرسیاسی تشکیل و تأسیس می‌شوند. بودجه سازمان‌های مردم‌نهاد از«کمک و هدایای مردمی» «وقف و حبس» «کمک‌های مالی از سازمان‌های دولتی و غیردولتی» «کمک‌های مالی از سازمانهای بین‌المللی با رعایت مقررات مربوطه» «وجوه حاصل از فعالیت‌های سازمان و انجام پروژه در چارچوب اهداف و اساسنامه و آیین‌نامه سازمان» و «حق عضویت در سازمان» تامین می‌گردد.

بدیهی است هر مؤسسه یا بنیاد غیردولتی با توجه به نیاز اعضای خود، موضوع فعالیت مشخصی را پی می‌گیرد؛ موضوعاتی مانند: دین، آموزش، بهداشت، محیط زیست، اشتغال، فرهنگ، هنر، جوانان، کودکان، زنان، سالمندان یا موضوعات تخصصی و علمی.به عقیده بعضی از صاحب‌نظران، تشکل‌های مردم‌نهاد به چندین دلیل ممکن است شکل بگیرند که مهم‌ترین آنها:«اهداف انسان‌دوستانه»«احساس نیاز یا تجربه شخصی در برخورد با معضلات اجتماعی» و «دستورها و سفارش‌های بزرگان در نیکوکاری و حرکت‌های انسان‌دوستانه»

لازم به ذکر است تشکل‌های غیردولتی برای ادامه فعالیت خود نیازمند ویژگی‌هایی هستند که ضامن بقا و موفقیت آنهاست که می‌توان به رئوس آن اشاره کرد:«خودجوشی و نیاز طبیعی» «اهداف مشترک اعضا»«قانونمندی» برنامه و فعالیت مدون» مشارکت و جلب مشارکت (عضوپذیری)» و  استقلال.

سازمان های مردم نهاد نیمه مستقل

بعضی از سازمان‌های مردم‌نهاد نیمه‌مستقل (Quango|QUANGOs) وظایف و کارهای دولتی را نیز انجام می‌دهند. برخی از این سازمان‌ها هیچ علاقه‌ای به سیاست ندارند؛ این در حالی است که برخی از آنها به‌منظور تأمین منافع اعضای خود صرفاً به لابی‌گری در دولت می‌پردازند.

از آنجا که اصطلاح «سازمان مردم‌نهاد» بسیار کلی است، بسیاری از این سازمان‌ها ترجیح می‌دهند از اصطلاح سازمان داوطلبانه خصوصی (PVO) یا سازمان توسعه خصوصی (PDO) استفاده کنند.

 این سازمانهای نیمه مستقل امروزه به عنوان پیمانکار با برخی از سازمان های دولتی همکاری می‌کنند.

ستاد توان افزایی سمن‌های شهر تهران چیست؟

خانم نوروزی کارشناس ستاد توان افزایی شهر تهران در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس اجتماعی تهران نیوز اظهار داشت:

ستاد توان افزایی شهر تهران از سال ۸۷ که طی مصوبه‌ای در نودمین جلسه علنی شورای شهر با اکثریت قاطع اعضای نمایندگان تصویب و جهت اجرا به کمیسیون فرهنگی واجتماعی ابلاغ گردید در دوره سورم شورای شهر تهران شروع به فعالیت کرد.

وی در ادامه هدف اصلی ستاد توان افزایی شهر تهران را اثربخشی، بهره‌وری وصرفه‌جویی در برنامه های شهری با جلب مشارکت سازمانهای مردم نهاد و ایجاد همگرایی و ظرفیت سازی برای افزایش هویت محلی و فعالیت‌های محله عنوان کرد.

ایجاد روحیه پیمانکاری و چاپلوسی در سمن‌ها نتیجه عملکرد ستاد توان افزایی است!

خانم محمدنژاد نماینده سازمان های مردم نهاد در هیات نظارت استانداری تهران نیز در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس اجتماعی تهران نیوز اظهار داشت: ستاد توان افزایی شهر تهران به معنی واقعی کلمه عمل نکرد و با ایجاد روحیه پیمانکاری در بین سمن ها روحیه مطالبه‌گری را از آنان گرفت و با دادن  بودجه به سمن های هم سو  باعث جدایی برخی از سمن ها شد.

وی در ادامه افزود: عدم بررسی طرح ‌ها به طور عادلانه و تقسیم بوجه بین برخی سمن ها باعث شد بسیاری از سمن ها روحیه چاپلوسی پیدا کنند و در نهایت بساری از گزارش‌ها سوری شود.

نماینده سازمان های مردم نهاد در هیات نظارت استانداری تهران خاطرنشان کرد: بسیاری از سمن ها به دلیل روحیه پیمانکاری، شخصیت اجتماعی و شاخصه فعالیت های مدنی را گم کرده‌اند و با شرکت‌های خصوصی فرقی ندارند و این باعث بدگمانی مودیان مالیاتی به جامعه سمن‌ها شده است.

محمدنژاد با بیان اینکه یکی از آسیب های ستاد توان افزایی عدم استفاده از نیروهای متخصص و توانمند در دوره مدیریت خانم راستگو بوده است گفت: این امر باعث تشکیل انتخابات صوری برای کارگروها و حامیان ایشان بوده است.

وی در پایان خاطرنشان حریت و استقلال سمن ها در قبال بودجه و تسهیلات داده شده گرفته می‌شود و اغلب سمن‌ها، وامدار جریان خاص می‌شوند و برای برون رفت از این مساله احساس زیان می‌کنند.

به امید ظهور نسل جدید سمن‌ها

با توجه به اهمیت و جایگاه تهران به عنوان پایتخت و امکان بالای مشارکت سازمان‌های مردم نهاد در محورهایی نظیر اقتصاد مقاومتی، خانواده و کاهش آسیب‌های اجتماعی انتظار می‌رود در دوره جدید شورای شهر تهران از تمامی ظرفیت سمن ها استفاده شود و سمن‌های پیمانکار کمرنگ شوند و شاهد ایجاد نسل جدیدی ازسمن ها با روحیه مطالبه‌گری به دور از پیمانکاری در شهر تهران باشیم.

استانها: 

دیدگاه ها

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.